Cijfers liegen niet!

De Spaanse Griep

De Spaanse griep was eigenlijk een Amerikaanse griep. De allereerste geïnfecteerde persoon was namelijk boerenzoon Albert Gitchell uit Haskell County (USA).

Albert was een van de 56 000 rekruten in Camp Funston in de Amerikaanse staat Kansas. Op 4 maart 1918 voelde hij zich niet lekker en ging hij naar de chirurgijn. Later bleek dat hij de drager was van een dodelijk griepvirus.

Camp Funston, Kansas (USA).

Noodhospitaal in Camp Funston (Kansas, USA) tijdens de grieppandemie (1918).

Die mutatie van het vogelgriepvirus had hij vrijwel zeker gekregen van een eend op de boerderij van zijn ouders. En daarmee ging Gitchell als patiënt 0 de geschiedenis in. Maar waarom heet het dan de Spaanse en niet de Amerikaanse Griep?

Dat heeft te maken met koning Alfons XIII van Spanje. Die werd in 1918, net als veel van zijn landgenoten, ernstig ziek. In de pers werd uitgebreid over dit dodelijke 'Spaanse' virus geschreven. Maar dat het virus eind maart 1918 met militaire transportschepen vanuit de VS naar de Franse havenstad Brest was gebracht en zich van daaruit had verspreid, dát was dankzij de geallieerde én Duitse censuur onbekend.

Tijdlijn

Dag Datum Besmet Dood
0 04-03-1918 1 0  Albert Gitchell uit Kansas (USA) is patiënt 0.
21 25-03-1918 1 000 38  Soldaten in Camp Funston (USA).
40 13-04-1918 20 milj 20 000  Soldaten en burgers in VS en West-Europa.
100 12-06-1918 130 milj 0,2 milj
180 31-08-1918 150 milj 0,25 milj  Gemuteerd, dodelijker virus treft soldaten in Fort Devens (USA).
210 30-09-1918 1,4 milj
240 30-10-1918 60 milj  Alle continenten besmet, behalve Australië.
252 11-11-1918  Einde van Wereldoorlog 1.
500 17-07-1919 500 milj 100 milj  Einde van de pandemie.

Alle cijfers zijn bij benadering. Milj = miljoen.

Tijdlijn

Dag 0, maandag 4 maart 1918
1 geïnfecteerde, 0 doden
Albert Gitchell uit Kansas (USA) is patiënt 0.
Dag 21, maandag 25 maart 1918
1 000 geïnfecteerden, 38 doden
Soldaten in Camp Funston (USA).
Dag 40, zaterdag 13 april 1918
20 milj geïnfecteerden, 20 000 doden
Soldaten en burgers in VS en West-Europa.
Dag 100, woensdag 12 juni 1918
130 milj geïnfecteerden, 0,2 milj doden
Dag 180, zaterdag 31 augustus 1918
150 milj geïnfecteerden, 0,25 milj doden
Gemuteerd, dodelijker virus treft soldaten in Fort Devens (USA).
Dag 210, maandag 30 september 1918
1,4 milj doden
Dag 240, woensdag 30 oktober 1918
60 milj doden
Alle continenten besmet, behalve Australië.
Dag 252, maandag 11 november 1918
Einde van de eerste Wereldoorlog (11:00 uur).
Dag 500, donderdag 17 juli 1919
500 milj geïnfecteerden, 100 milj doden
Einde van de pandemie.

Alle cijfers zijn bij benadering. Milj = miljoen.

Superinfectie

De Spaanse Griep heeft tijdens en na de Eerste Wereldoorlog zo'n 500 miljoen mensen geïnfecteerd. Dat was ongeveer 27 procent van de toenmalige wereldbevolking van 1,85 miljard.

Over het aantal doden bestaat nog altijd veel onenigheid. Schattingen uit begin deze eeuw lopen uiteen van 17 tot 100 miljoen. Feit is dat de pandemie in slechts 24 weken meer slachtoffers maakte dan HIV/AIDS in 24 jaar.

Amerikaans legerhospitaal in Aix-les-Bains (Frankrijk).

Spaanse Grieppatiënten in het Amerikaanse legerhospitaal in Aix-les-Bains, Frankrijk (1918).

Waar wetenschappers het ook over eens zijn is dat niet het virus, maar een zgn. 'bacteriële superinfectie' de meeste slachtoffers had gemaakt. Ondervoeding, overvolle ziekenhuizen en slechte hygiënische omstandigheden hadden die "infectie bovenop of naast een ander ziekteproces" flink in de kaart gespeeld...