Cijfers liegen niet!

Economie

Econoom en Nobelprijswinnaar Simon Kuznets (1901-1985) rekende ooit uit dat de gemiddelde groei van de wereldeconomie sinds Adam en Eva 'ongeveer' 0,000 4 procent per jaar bedraagt.

0 procent groei

In de Middeleeuwen, van ongeveer 300 tot 1500 na het begin van onze jaartelling, was de jaarlijkse economische groei 0 procent. Het welvaartsniveau in het jaar 300 was dus ongeveer gelijk aan dat van het jaar 1500.

Sinds de Tweede Wereldoorlog bedraagt de gemiddelde jaarlijkse economische groei in het westen zo'n 2 procent.

Kist met geld. Copyright © Robbetje®.
Kist met geld. Copyright © Robbetje®.

Natuurlijk zijn er ook altijd achterblijvers... Aantal landen dat rond de millenniumwisseling een kleiner bruto binnenlands product (BBP) had dan het gezamenlijke vermogen van de Microsoft-topmannen Bill Gates, Steve Ballmer en Paul Allen: 43.

Wist je trouwens dat 70 procent van het geld dat we in Nederland met z'n allen verdienen (het BBP), wordt verdiend in gebieden die onder de zeespiegel liggen?

Huh?

De vraag is echter wat zo'n cijfer waard is. Zo bracht het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in april van 2005 het volgende bericht naar buiten: "Nederland is 18 miljard rijker dan gedacht!" Een 'revisie' van het stelsel van nationale rekeningen bracht aan het licht dat het BBP in 2001 geen 429,3 maar 447,7 miljard euro bedroeg. Een 'correctie' van 4,3 procent dus.

Leuk voor de minister van Financiën die opeens tegen een lagere schuldquote aankeek. Die daalde namelijk in een fractie van een seconde van 52,9 naar 50,7 procent. Ook leuk voor jou en mij want wij hoefden plots 'minder' belasting te betalen. De belastingdruk daalde immers ook: van 52,9 naar 50,7 procent van het BBP om precies te zijn.

Het succes van ons land en het geluk van onze burgers wordt afgemeten aan het BBP. Maar Robert F. Kennedy wist in 1968 wel beter: "Gross National Product measures everything, except that which makes life worthwhile."

Drugs en prostitutie

"Dat kunnen wij beter!" dachten de Grieken een jaar later. De Griekse overheid besloot tot een 'herziening' van het BBP omdat het begrotingstekort dat jaar boven de (in het stabiliteitspact van de EU afgesproken) 3 procent dreigde uit te komen. Voortaan werden óók inkomsten uit illegale activiteiten, zoals de smokkel van sigaretten en alcohol, prostitutie en het witwassen van geld meegerekend.

Dalend tekort. Copyright © Robbetje®.
Dalend tekort. Copyright © Robbetje®.

Daardoor daalde het tekort nog diezelfde dag van 2,6 naar 1,9 procent. Niet zonder trots liet minister van Financiën Giorgos Alogoskoufis weten dat het geplande begrotingsoverschot nu 2 jaar eerder gerealiseerd kon worden: in 2010 in plaats van in 2012.

Op z'n Grieks

Enkele jaren later ging ook ons eigen CBS overstag. Op 25 juni 2014 'groeide' de Nederlandse economie met zo'n 40 miljard omdat de cijferfetisjisten van het ministerie van Economische Zaken bij het berekenen van het BBP voortaan ook de omzet van de drugs- en seksindustrie meerekenden. En zo daalde het Nederlandse begrotingstekort van 2,5 naar 2,3 procent.

Mede door dat soort geintjes weet Alexander Rosenburgh, wetenschapsfilosoof aan de Duke Universiteit (USA) het inmiddels absoluut zeker: "200 jaar economische wetenschap heeft niets voortgebracht dat ook maar in de buurt komt van bijvoorbeeld de ontdekking van nieuwe planeten door natuurkundigen."