Cijfers liegen niet!

De doodstraf (1)

Na een parlementair debat van bijna 7 dagen werd in 1870 de doodstraf in Nederland afgeschaft omdat die "wreed en onbeschaafd" gevonden werd. In de 10 jaar daarvóór was de doodstraf overigens al niet meer uitgevoerd...

De allerlaatste terechtstelling had op 31 oktober 1860 in Maastricht plaatsgevonden. Johan Nathan, veroordeeld voor de moord op zijn schoonmoeder, was die dag om 10:00 uur 's ochtends opgehangen. Hieronder vind je een overzicht van de laatste 10 executies die in ons land werden voltrokken.

Laatste Nederlandse terechtstellingen

Naam (leeftijd): Misdrijf: Provincie: Jaar:
J. Nathan (27) moord Limburg 1860
P. Pijnacker (37) doodslag Zuid-Holland 1860
Y. de Graaf (46) moord Friesland 1859
P. Geurts (23) moord Limburg 1857
A. de Klerk (47) Noord-Brabant 1856
C. de Jong (57) diefstal Noord-Brabant 1856
A. Blom (31) doodslag Zuid-Holland 1856
H. Beekman (50) brandstichting Gelderland 1855
J. Kemper (22) doodslag Noord-Holland 1854
J. de Loeil (58) doodslag Zeeland 1849
Naam (leeftijd):
Misdrijf:
Provincie, jaar:
J. Nathan (27)
moord
Limburg, 1860
P. Pijnacker (37)
doodslag
Zuid-Holland, 1860
Y. de Graaf (46)
moord
Friesland, 1859
P. Geurts (23)
moord
Limburg, 1857
A. de Klerk (47)
Art. 381
Noord-Brabant, 1856
C. de Jong (57)
diefstal
Noord-Brabant, 1856
A. Blom (31)
doodslag
Zuid-Holland, 1856
H. Beekman (50)
brandstichting
Gelderland, 1855
J. Kemper (22)
doodslag
Noord-Holland, 1854
J. de Loeil (58)
doodslag
Zeeland, 1849

Onder de terechtgestelden bevond zich niet één enkele vrouw.

Tóch weer executies

Doodshoofd met beenderen. Copyright © Robbetje®.

In 1880 volgde nog een mislukte poging de doodstraf opnieuw in te voeren. De toenmalige minister van Justitie Modderman had er dit over te zeggen: "De soms nog enigszins barbaarse, soms nogal variabele publieke opinie mag geen criterium zijn om recht van onrecht te onderscheiden."

Doodshoofd met beenderen. Copyright © Robbetje®.

Toch werd direct na de Tweede Wereldoorlog de doodstraf tijdelijk weer ingevoerd. Er werden zo'n 190 doodvonnissen tegen oorlogsmisdadigers en collaborateurs uitgesproken. In een geheime regeringsnotie stond echter nadrukkelijk dat het aantal executies beperkt moest blijven tot "enkele tientallen". Uiteindelijk werden 43 mensen geëxecuteerd; de laatste op 21 maart 1952.

Meerderheid is tegen

Uit een TNS NIPO-enquête van woensdag 12 juni 2002 (zie de tabel hieronder) bleek dat 43 procent van alle Nederlanders vóór de doodstraf is.

Politieke overtuiging: Voor: Tegen:
LPF 70% 20%
VVD 46% 44%
CDA 40% 47%
PvdA 32% 52%
Klein christelijk 26% 38%
D66 21% 61%
Groen Links en SP 23% 64%
Leeftijd:    
18-34 jaar 48% 34%
35-54 jaar 45% 42%
55-plus 37% 51%
Politieke overtuiging:
Voor:
Tegen:
LPF
70 procent
20 procent
VVD
46 procent
44 procent
CDA
40 procent
47 procent
PvdA
32 procent
52 procent
Klein christelijk
26 procent
38 procent
D66
26 procent
61 procent
Groen Links en SP
23 procent
64 procent
Leeftijd:
Voor:
Tegen:
18-34 jaar
48 procent
34 procent
35-54 jaar
45 procent
42 procent
55-plus
37 procent
51 procent

On-Nederlands

De laatste 'discussie' over de doodstraf dateert van november 2002. De op dat moment overigens demissionaire minister van Vreemdelingenzaken en Integratie Hilbrand Nawijn (LPF), sprak zich op maandag 18 november in een interview met Nieuwe Revu-journalist Frenk van der Linden uit vóór herinvoering van de doodstraf.

Bijna de hele Tweede Kamer, inclusief zijn eigen partij, reageerden vol afschuw op de uitspraken van de LPF-minister en -lijsttrekker. En dus haalde Nawijn nog diezelfde avond bakzeil. Via zijn persoonlijk woordvoerder Bert Bakker liet Nawijn weten dat de doodstraf "on-Nederlands" is en "niet past in onze cultuur".