| Home |
| Mailinglist |
| Enquête |
| Quizzen |
| Wallpapers |
24 GELIJKE DELEN
De oorspronkelijke afspraak luidde: "Als de zon op haar hoogste punt staat is het 12:00 uur." En omdat de oude Egyptenaren de dag voor ons in 24 gelijke delen (lees: uren) hakten, volgt daaruit dat het 12 uur later middernacht is. Eitje: iedere plaats in Nederland hield precies bij hoe laat het was. Zelfs met niets meer dan een zonnewijzer was dat kinderlijk eenvoudig.
Iedere dag een "Weetje van de dag". |
 |
Minder eenvoudig was het om een afspraakje te maken met je grote liefde 170 km verderop. Omdat de zon in het oosten opkomt en in het westen ondergaat, is het bijv. in Hengelo 9 minuten later dan in Rotterdam (zie hieronder). Probeer dan het spoorboekje maar eens kloppend te krijgen!
De aarde draait in 24 uur één maal om haar as, dat is (360 graden delen door 24 uur) 15° per uur. Nederland en België strekken zich uit van iets minder dan 2°30' oosterlengte (O.L.) tot ruim 7°30' O.L. Het verschil tussen het meest westelijke punt van België en het meest oostelijke deel van Nederland bedraagt dus ongeveer 5°. Dat komt overeen met een tijdverschil van 20 minuten.
OOSTERLENGTE EN WESTERLENGTE
De paus heeft nog heel lang volgehouden dat de aarde plat was. Toch wist Pythagoras al in de zesde eeuw voor Christus, dus ruim vóór de stichting van de Katholieke Kerk, dat de aarde bolvormig was.
Van de Griekse astronoom Hipparchus (190 tot 120 v. Chr.) stamt het idee om over de aarde een denkbeeldig netwerk van horizontale en verticale lijnen te spannen. Hij maakte een raster van 360 lijnen die van de noord- naar de zuidpool liepen. Daarnaast trok hij 180 lijnen evenwijdig aan de evenaar.
De lijnen die van pool tot pool lopen worden meridianen genoemd omdat het op elke plaats op die lijn op het zelfde moment middag is (het Latijnse "meridies" betekent "middag"). Meridianen geven aan hoe ver een plaats naar het westen of oosten ligt.
Maar om landkaarten en atlassen te kunnen maken is een nulpunt, een nulmeridiaan nodig. Daarom werd in 1884, tijdens de eerste Internationale Meridiaan Conferentie, gekozen voor een denkbeeldige lijn door het Londense voorstadje Greenwich. Vanaf dat moment kon elke plaats op aarde eenduidig worden aangegeven door de breedte vanaf de evenaar (ook een nulpunt) en de lengte vanaf Greenwich te geven.
Alles wat ten westen ligt van Greenwich heet westerlengte, alles wat ten oosten ligt heet oosterlengte. De geografische coördinaten van Eindhoven zijn bijvoorbeeld: 51 graden 26 minuten noorderbreedte (51°26' N.B.) en 5 graden 30 minuten (5°30' O.L.) oosterlengte.
|
Hoewel de aarde al in 1884 in 24 tijdzones was verdeeld, nam Nederland in 1908 een wet aan die voor het hele land één afwijkende tijd vaststelde: Amsterdamse tijd. En omdat Amsterdam op 4°50' O.L. ligt, was het vanaf dat moment in Nederland 19 minuten en 32 seconden later dan in Greenwich dat als maatstaf geldt omdat het op 0°00' O.L. ligt.  In 1937 werd de klok 28 seconden naar voren geschoven. Vanaf dat moment was het in ons land precies 20 minuten later dan in Ierland, Groot Brittannië en Portugal en 40 minuten vroeger dan in de rest van Europa. Pas tijdens de Tweede Wereldoorlog werd in Nederland de Berlijnse Tijd ingevoerd en ging de klok nog eens 40 minuten vooruit. Die tijd geldt nu nog steeds en heet Midden-Europese Tijd.
|