Hoofdpagina | Sitemap | Voorwaarden | Help | Reacties | Mail

Numbercrunchers. Copyright © 2009 Robbetje®.

5 000 REGELS CODE EN 2 600 VERGELIJKINGEN

Het Centraal Planbureau (CPB) werd in 1945 opgericht om een rol te spelen bij de naoorlogse wederopbouw van Nederland. Die wilde men namelijk niet alleen overlaten aan de vrije markt. Het bureau is het geesteskind van econoom en Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen (1903-1994). En in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden: het CPB heeft nooit aan planning gedaan.

Grafiek. Copyright © 2009 Robbetje®.


Maar wat doet het CPB dan wél? Nou, het rekent onder andere de Miljoenennota's van het kabinet en de verkiezingsprogramma's van politieke partijen door. Daarvoor gebruikt het bureau een 'monstermodel', een computerprogramma dat 5 000 regels code en 2 600 wiskundige vergelijkingen telt. Volgens het CPB geeft het de relaties tussen de Nederlandse macro-economische factoren (zoals economische groei, inflatie, rente, etc.) weer. Ter vergelijking: het allereerste model dat het CPB gebruikte stamde uit de jaren '30 en was slechts 24 vergelijkingen groot...

Op de rekenmeesters van het CPB was en is altijd veel kritiek. Sylvester Eijffinger, hoogleraar monetaire economie en lid van de Raad van Economisch Adviseurs (het eigen 'mini-CPB' van de Tweede Kamer) in De Volkskrant: "Alleen in Nederland wordt nog zoveel waarde aan dit soort doorrekeningen gehecht." Volgens Eijffinger bedrijft het CPB dan ook "schijnwetenschap".

Vragenlijst. Copyright © 2009 Robbetje®.De econometristen van het CPB geven trouwens ruiterlijk toe dat ze het mis kunnen hebben. Dr. Johan Verbruggen, hoofd afdeling Conjunctuur van het CPB: "De absolute voorspelfout blijkt 1,1 procent te zijn. Dat wil zeggen: als de economische groei op 2 procent per jaar wordt geschat, dan kan het ook 0,9 of 3,1 procent worden." Om daar direct aan toe te voegen: "We leren voortdurend. Ons model is nooit af."

Verbruggen baalt dan ook als een stekker van het cijferfetisjisme van politici en publiek: "Altijd dat geneuzel over tienden van procenten!" Hoogleraar economie Rick van der Ploeg valt hem daarin bij: "Misschien moeten we de klanten van het Centraal Planbureau eens een cursus geven hoe met economische modellen om te gaan."